Tại vùng đất cực Nam này, 9 con sông lớn của Cà Mau đang ngày đêm âm thầm bồi đắp phù sa nối dài đất nước, tạo nên sự kỳ vĩ của một vùng rừng ngập mặn đã được Unesco công nhận là khu bảo tồn sinh quyển thế giới.

Cơ hội đã đến: Trong một chuyến công tác tại thành phố Hồ Chí Minh, tôi tranh thủ thẳng một mạch xuống Cà Mau: 360 km qua địa phận 5 tỉnh: Tiền Giang, Hậu Giang, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Bạc Liêu… Ấn tượng nhất là qua 2 cây cầu nổi tiếng Đông Nam Á: Cầu Mỹ Thuận và Cần Thơ trên hệ thống xa lộ Đông -Tây như 2 cung đàn nổi bật trên tấm “thảm xanh” cây trái của đồng bằng Nam Bộ.

Đến thành phố Cà Mau rồi, nhưng phải đi đường bộ thêm 64 cây số nữa để đến huyện Năm Căn, qua phà Đầm Cùng và từ Năm Căn, ca nô băng theo dòng sông Cửa Lớn len lỏi qua hệ thống kênh rạch, phố xá ken dày trên 2 mép nước - giữa là sông với cảnh mua bán nhộn nhịp, phương tiện giao thông đi lại độc đáo bằng ca nô gọi là “vỏ”, nhà nào cũng có 1 đến 3 “vỏ”. Giữa bạt ngàn rừng đước, rừng tràm, cây mắm xanh ngút mắt. Chiếc ca nô chở chúng tôi vượt hơn 60 km đường sông nữa mới đến huyện Ngọc Hiển - nơi cái “mũi thuyền” hướng ra Biển Đông ở tọa độ: 8 độ 37’ 30” vĩ độ Bắc, và 104 độ 43’ kinh độ Đông xuất hiện.

Từ trên đài quan sát nhìn ra hướng Đông Nam, đảo Hòn Khoai rộng 672 ha mờ trong sương, nổi trên mặt biển giống hệt một củ khoai, bởi nó cách mũi Cà Mau tới hơn 10 hải lý. Anh Hiển - Phó Phòng Cwin.com được xếp hạng cao nhất Công ty Điện lực Cà Mau nói vui: “Cà Mau hiện nay ngoài chuyện con tôm, con cá, xây cầu, trồng rừng và… cháy rừng, còn có 2 đề tài “hot” nhất là muỗi và điện. Muỗi thì rõ rồi, trên vùng đầm lầy, sông nước, người dân phải sống chung với muỗi, muỗi trên trời rơi xuống, muỗi dưới nước chui lên… nhiều vô kể. Con muỗi ở Cà Mau to nhưng lành, không phải loại Anôphen gây bệnh sốt rét, tuy vậy, vẫn phải đề phòng. Công viên Trung tâm Thiếu nhi thành phố Cà Mau được ưu tiên điện chiếu sáng hết cỡ là vì vậy”.

Tìm hiểu chuyện điện đóm ở vùng sông nước Cà Mau thì nhiều lắm, nói hoài không hết. Chúng tôi đặc biệt ấn tượng với những nỗ lực của ngành Điện và người dân thực hiện tiết kiệm điện hiện nay. Với đặc điểm là địa bàn cực Nam của đất nước, trong tổng diện tích tự nhiên Cà Mau có 5.211km2, dân số 1,2 triệu người, 20 dân tộc sống rải rác ở 8 huyện, thành phố. Diện tích rừng chiếm 100.600 ha, ruộng lúa 130.513 ha, nhưng diện tích nuôi trồng thủy sản gần gấp đôi: 204.381 ha. Điều đó giải thích vì sao chế biến và xuất khẩu thuỷ hải sản là ngành kinh tế mũi nhọn của Cà Mau, cũng là ngành số 1 trong cơ cấu tiêu thụ điện nhiều nhất của vùng đất Mũi.

Lưới điện Cà Mau được xây dựng và hoàn thiện từ sau ngày tách ra với tỉnh Bạc Liêu tháng 11/1996. Lưới điện dàn trải qua các cánh rừng nguyên sinh từ U Minh Thượng, U Minh Hạ, đến huyện Đầm Dơi, Ngọc Hiển…dân cư thưa thớt, nên chỉ tiêu tổn thất điện năng cao trên 9% do hiện tượng dây trần, sương muối. Về nguồn điện, trong giai đoạn thiếu điện mùa khô hiện nay, Cà Mau đã đóng góp lên hệ thống điện quốc gia từ dự án khí - điện - đạm đang vận hành với công suất 1.500 MW. Tuy nhiên, để chia sẻ khó khăn chung trong toàn Tổng công ty Điện lực miền Nam, việc thực hiện tiết giảm và tiết kiệm điện ở Cà Mau đang được các cấp, các ngành triển khai một cách ráo riết có sự đồng thuận, thông cảm và hưởng ứng của người dân. Sản lượng điện thương phẩm năm 2010 theo kế hoạch sẽ đạt 670 triệu kWh, song, do phải thực hiện tiết giảm, 5 tháng đầu năm 2010 chỉ đạt 258,3 triệu kWh, bằng 38,55% kế hoạch năm.

Những cơn mưa đầu mùa đã về trên đất Mũi. Trên trời, dưới đất đầy nước, những vạt rừng mờ trong màn mưa tầm tã che khuất tầm nhìn. Cho ca nô tấp vào một căn nhà dưới khóm đước để trú mưa, chúng tôi được anh K’Đông – chủ nhà, người Khơ Me tiếp đón niềm nở. Được hỏi về việc tiết kiệm điện trong gia đình, K’Đông nói rất thật: “Điện không đủ xài, lấy đâu tiết kiệm! Gia đình tôi về lập nghiệp nuôi tôm trên con sông này đã trên 10 năm, chưa có năm nào thiếu điện như năm nay, rất may là chúng tôi nuôi tôm quảng canh nên không dùng điện để sục ôxy. Vùng trên, bà con nuôi tôm sú giống và cho tôm đẻ, đang khốn khổ vì thiếu điện. Các anh xem, cây đá lạnh này chúng tôi mua để ướp tôm thành phẩm, bây giờ họ giao mỏng đi một nửa, họ đổ tội cho thiếu điện, mà tiền vẫn lấy đủ!” K’Đông cười rất tự nhiên và hạ giọng: “Nói vậy thôi chứ gia đình chúng tôi và bà con ở đây “thông” lắm! Cả nhà chỉ dùng 1 bóng đèn compact trong phòng khách kia, tắt hết 4 bóng dài rồi, một cái quạt bàn để đuổi muỗi thôi, mình phải tiết kiệm điện để bà con còn xem World Cup nữa chứ!”.
Thực vậy, theo Giám đốc Công ty Điện lực Cà Mau Lai Tấn Đạt: “Để người dân Cà Mau nói và làm được như K’Đông về tiết kiệm điện, chúng tôi đã phải kiên trì tuyên truyền bằng nhiều hình thức, thường xuyên và bài bản.”. UBND Tỉnh, thành phố Cà Mau và 8 huyện đã vào cuộc một cách tích cực, hỗ trợ ngành Điện bằng các văn bản chỉ đạo, các phương tiện thông tin. Đài Truyền hình Cà Mau đã lồng ghép nội dung tiết kiệm điện trong các chương trình thông báo hằng đêm. Học sinh các trường học phổ thông đảm nhận việc phân phát tờ rơi tiết kiệm điện và phổ biến dùng bình nước nóng năng lượng mặt trời. Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh Cà Mau cũng góp tiếng nói chung với ngành Điện đến với hội viên của mình. Nhưng “mặt trận” này thành công phải nói đến sự cảm thông, chia sẻ một cách tự giác của khách hàng toàn Tỉnh.

Với phương thức, thuyết phục đi đôi với biện pháp thưởng, phạt nghiêm minh, Công ty Điện lực Cà Mau đã ký hàng trăm tờ cam kết với các khách hàng tiêu thụ điện lớn, chủ yếu là các công ty chế biến thủy sản, công ty đóng tàu… bố trí hợp lý thời gian sản xuất thấp điểm, thay thế công nghệ, hệ thống chiếu sáng trong phân xưởng để tiết kiệm 30% sản lượng điện trong tháng. Riêng đối với hệ thống chiếu sáng công cộng tại thành phố Cà Mau đã lần lượt chuyển đổi từ bóng đèn cao áp sang dùng hệ thống đèn Sodium, compact tiết kiệm điện trên 27 con phố chính, thực hiện “một sáng - một tắt” xen kẽ nhau, mở muộn hơn và tắt sớm hơn 30 phút mỗi ngày. Các loại đèn quảng cáo tắt trước 21 giờ đêm…

Để có sự đồng tình hưởng ứng cao trong các ngành và khách hàng sử dụng điện, bản thân Công ty Điện lực Cà Mau cũng phát động trong 550 CBCNV ở khối phòng, ban và 9 điện lực của mình, gương mẫu sử dụng điện tiết kiệm, hợp lý tại cơ quan và gia đình theo một quy chế được soạn thảo chi tiết và nghiêm ngặt. Phối hợp với tổ chức Công đoàn cùng cấp tăng cường kiểm tra và giám sát để phong trào tiết kiệm điện được duy trì và trở thành tự giác trong CBCNV, lan tỏa trong 223.442 khách hàng toàn Công ty.

Theo số liệu của Công ty Điện lực Cà Mau, lũy kế về sản lượng điện tiết kiệm được 5 tháng đầu năm 2010 lên tới 4.049.885 kWh, đạt trên 50% kế hoạch sản lượng điện tiết kiệm năm 2010 của Tổng công ty Điện lực miền Nam giao. Đây là kết quả đáng khích lệ của sự nỗ lực từ 2 phía: cung cấp và sử dụng điện, thực hiệt tốt chủ trương lớn của Nhà nước trong tình hình thiếu nguồn hiện nay.

Hoàng hôn đã chìm xuống biển phía Tây; những tia nắng đầu tiên mọc lên từ biển Đông và trở về với biển. Chỉ có mũi Cà Mau mới chứng kiến được thời khắc kỳ diệu này. Không chỉ đẹp về cảnh sắc thiên nhiên của một vùng sông nước, Cà Mau đang chắt chiu từng kWh điện để khai thác các nguồn lợi từ rừng, biển và du lịch sinh thái, xứng đáng là “mũi thuyền” của Việt Nam vưon ra biển lớn.