10 sự kiện KH&CN nổi bật năm 2010 được bình chọn thuộc các lĩnh vực cơ chế chính sách, khoa học xã hội và nhân văn, nghiên cứu ứng dụng, hội nhập quốc tế, tôn vinh nhà khoa học. Cuộc bình chọn thể hiện sự ghi nhận, đánh giá và tôn vinh của xã hội thông qua góc nhìn của các nhà báo chuyên theo dõi lĩnh vực KH&CN. Dưới đây là 10 sự kiện đã được bình chọn:
1. Quỹ phát triển KH&CN Quốc gia (NAFOSTED) tạo bước đột phá trong đổi mới cơ chế quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học.
Năm 2010 Quỹ đã tài trợ cho khoảng 600 đề tài, dự án nghiên cứu khoa học với sự tham gia của ba nghìn nhà khoa học trong phạm vi cả nước. NAFOSTED là một mô hình mới trong quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở nước ta, được các nhà khoa học đánh giá cao, do các hoạt động của Quỹ đã góp phần tạo dựng được môi trường học thuật lành mạnh, có tác động tích cực để khoa học Việt Nam phát triển.
2. Thành lập Viện Nghiên cứu trong Cwincom hiện đang mở.
Năm 2010, tại Viện Nghiên cứu Công nghệ FPT và Viện Nghiên cứu Thủy sản Bình An đã chính thức ra mắt, nhằm mục tiêu tạo ra môi trường gắn kết, thu hút và quy tụ nhiều “chất xám” ở Việt Nam và trên thế giới để nghiên cứu, phát triển các ngành công nghiệp, và các lĩnh vực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới trong thủy sản nhằm đóng góp vào sự phát triển nền kinh tế nước nhà.
3. Hoàn thành công trình nghiên cứu tổng thể về 1000 năm Thăng Long Hà Nội (KX-09).
Ngày 02/10, UBND thành phố Hà Nội và Bộ KH-CN tổ chức công bố kết quả nghiên cứu của Chương trình khoa học cấp Nhà nước về Hà Nội. Chương trình có tên: "Nghiên cứu, phát huy điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giá trị lịch sử, văn hóa 1000 năm Thăng Long - Hà Nội phục vụ phát triển toàn diện Thủ đô" (KX - 09). Chương trình gồm 12 đề tài nghiên cứu từng lĩnh vực cụ thể quy tụ 578 nhà khoa học thuộc 89 tổ chức KH-CN tham gia nghiên cứu. Thông qua các đề tài của chương trình, đã có 37 cán bộ được đào tạo sau đại học. Được biết, chương trình KX - 09 đã đưa ra được 54 giải pháp khoa học được đề xuất nhằm phát triển Thủ đô.
4. Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long được UNESCO công nhận là di sản của văn hoá thế giới
Năm 2010 là năm ghi nhận của thế giới về nhiều giá trị di sản của Việt Nam trong đó có Hoàng thành Thăng Long. Để có được thành công này không thể không nhắc đến vai trò của các nhà khoa học trong việc xây dựng hồ sơ để trình Ủy ban UNESCO công nhận. Quá trình lập hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long là Di sản Văn hóa thế giới chỉ được thực hiện trong vòng một tháng. Điều này thể hiện rất rõ quyết tâm và nỗ lực của từng nhà khoa học nhận trách nhiệm tham gia lập hồ sơ. Các nhà khoa học đưa ra những lập luận xác đáng khẳng định giá trị cũng như chính sách hỗn hợp để bảo tồn và phát huy giá trị của Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long trước ý kiến của ICOMOS muốn hoãn việc xem xét công nhận Khu di tích Hoàng thành Thăng Long trong năm 2010.
5. Lần đầu tiên tại Việt Nam thực hiện thành công ghép tim từ người chết não.
Ngày 17/6/2010, tại Bệnh Viện 103, Học Viện Quân y, Bộ Quốc phòng đã thực hiện thành công ca ghép tim trên người đầu tiên tại Việt Nam cho bệnh nhân Bùi Văn Nam 48 tuổi, xã Trực Thái, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định với chẩn đoán: Bệnh cơ tim thể giãn, suy tim toàn bộ độ IV. Cho đến nay tình trạng sức khoẻ của anh Nam tiến triển tốt, sinh hoạt bình thường.
6. Công bố chíp xử lý 32 – bit VN 1632
Ngày 27/10, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo thiết kế vi mạch (ICDREC) đã công bố chíp vi xử lý 32-bit VN1632. Chíp VN 1632 là một trong các sản phẩm của đề tài “Nghiên cứu, phát triển phương pháp thiết kế và chế tạo chíp vi xử lý điều khiển RISC”, mã số KC.01.08/06-10 do Bộ KH và CN Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi. Chip VN 1632 đáp ứng được yêu cầu của các hệ thống điều khiển phức tạp, đòi hỏi tốc độ cao như trong điện thoại di động, mã hóa/giải mã dữ liệu, thiết bị truyền thông, xử lý ảnh.
7. Cần cẩu siêu trường, siêu trọng 1200 tấn của Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung
Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung Ninh Bình đã thiết kế, chế tạo và lắp đặt cầu trục gian máy, cầu trục trung gian và cầu trục chân đế cho công trình Cwin800 cá cược chung kết WC 2026 Sơn La - công trình trọng điểm cấp Quốc gia, công trình thuỷ điện thế kỷ của Việt Nam. Sản phẩm “Cầu trục gian máy 1200T/200T/20T” được dùng để nâng, hạ Roto tua bin có trọng lượng 1.200 tấn. Đây là sản phẩm lớn nhất ở Việt Nam từ trước đến nay, do chính các kỹ sư Việt Nam nghiên cứu, thiết kế, chế tạo.
8. Phần mềm diệt vi-rút Việt Nam lọt vào top 10 phần mềm diệt vi-rút tốt nhất thế giới
Phần mềm diệt vi-rút Bkav của Việt Nam đã xuất sắc vượt qua hơn 50 sản phẩm phần mềm diệt vi-rút của các hãng có tên tuổi trên thế giới để vào top 10 phần mềm diệt vi-rút tốt nhất trên thế giới. Kết quả được đưa ra từ kỳ kiểm định cuối năm của Phòng thí nghiệm vi-rút Bulletin (Anh) tổ chức kiểm định phần mềm diệt vi-rút có tiếng trên thế giới. Phần mềm diệt vi-rút Bkav của Việt Nam đạt điểm RAP 91.3/100, đứng thứ bảy trong bảng xếp hạng 64 phần mềm tham gia kiểm định.
9. Hợp tác giữa Việt Nam và Mỹ trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.
Ngày 30/3, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức lễ ký bản ghi nhớ về hợp tác giữa Việt Nam và Mỹ trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân. Thứ trưởng Bộ KH và CN Lê Đình Tiến, đại diện Chính phủ Việt Nam, và Đại sứ Mỹ tại Việt Nam M.Mơ-ha-lắc, đại diện Chính phủ Mỹ đã ký biên bản ghi nhớ nói trên. Bản ghi nhớ mở ra cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực; phát triển hạ tầng cơ sở an ninh và an toàn, tiếp cận các nguồn nhiên liệu hạt nhân đáng tin cậy; quản lý chất thải phóng xạ và nhiên liệu đã qua sử dụng.
10. Giáo sư Ngô Bảo Châu đoạt giải toán học Fields
Giáo sư Ngô Bảo Châu là nhà toán học đầu tiên của Việt Nam giành được giải thưởng danh giá này. Với sự kiện này, Việt Nam trở thành quốc gia châu Á thứ hai sau Nhật Bản có nhà toán học đoạt giải này. Huy chương Fields là một giải thưởng được trao cho tối đa bốn nhà toán học không quá 40 tuổi tại mỗi kỳ Đại hội Toán học Thế giới của Hiệp hội toán học quốc tế (IMU). Đại hội này được tổ chức bốn năm một lần. Nhà toán học Canada John Charles Fields là người sáng lập giải thưởng. Có thể nói năm nay là năm gặt hái của ngành Toán học Việt Nam vì cùng thời điểm GS. Ngô Bảo Châu đoạt huy chương Fiel, ngày 17/8, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân đã ký quyết định phê duyệt Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển toán học Việt Nam đến năm 2020. Một trong những điểm then chốt của Chương trình là thành lập Viện nghiên cứu và đào tạo cấp cao về toán mà GS. Ngô Bảo Châu sẽ đảm nhận chức vụ Viện trưởng.

