Người con xứ Nghệ
Nhắc đến một trong hai vị giáo sư đang công tác tại Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, người ta sẽ nghĩ ngay đến GS.TSKH. Lê Huy Bá - một người mà suốt cả cuộc đời say mê gắn bó với khoa học. Sự thành đạt của học trò chính là niềm hạnh phúc lớn lao nhất đối với người thầy đáng kính này. 66 năm tuổi đời là gần như chừng ấy năm thầy không ngừng học tập, rèn luyện, trau dồi kiến thức. 

Kết thúc chương trình học phổ thông năm 1963, thầy tham gia giảng dạy cho một trường đào tạo hệ vừa học vừa làm ở Nghệ An. Sau 4 năm công tác, xác định được tầm quan trọng của ngoại ngữ nên thầy tự học tiếng Anh (giáo trình của Vũ Tá Lâm), sau đó lại theo học lớp tiềng Anh của ĐH Ngoại ngữ (ban đêm) và đã lấy được bằng tốt nghiệp ĐH Ngoại ngữ cùng với tốt nghiệp ĐH Nông nghiệp chính quy 5 năm. Ra trường, thầy có 2 năm công tác ở Viện Nông Hoá Thổ nhưỡng, Hà Nội (1975 - 1977), sau đó chuyển vào Nam làm giảng viên Trường Đại học Nông nghiệp Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh. Không dừng lại ở đó, thầy tiếp tục thi nghiên cứu sinh, là thí sinh duy nhất trong số 12 người đậu trong kì thi năm ấy, đạt loại xuất sắc trong việc bảo vệ thành công luận án tiến sĩ và tiến sĩ khoa học tại Viện Bảo vệ Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên Sofia, Bulgaria (năm 1988), trở thành chuyên gia khối SEV (năm 1989) và được phong học hàm Phó giáo sư năm 1991 và Giáo sư năm 2002. 

Bốn mươi hai năm trong nghề, thầy Lê Huy Bá đã tham gia giảng dạy ở nhiều trường đại học: Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh; Khoa học Tự nhiên TP. Hồ Chí Minh; Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh; Sư phạm TP. Hồ Chí Minh; ĐH Bách khoa TP. Hồ Chí Minh,Viện Môi trường & Tài nguyên… Như một duyên nợ, từ năm 2005, con đò chở đầy tri thức ấy đã tìm được bến đỗ là Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, khi thầy được mời đến thăm và làm việc với Trường. Trước sự phát triển của Nhà trường và khả năng dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặc biệt là tấm lòng chân thành và cầu tiến của người Hiệu trưởng, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Tạ Xuân Tề, nên thầy đã rất cảm động nhận lời, để rồi tiếp tục cống hiến nốt cuộc đời và sự nghiệp của mình với ngôi trường đứng đầu hệ thống 50 trường của Bộ Công Thương này. Trong suốt bấy nhiêu năm công tác, cho đến nay, thầy không thể liệt kê chính xác được bao nhiêu lần đặt chân đến các nước trên thế giới, như: Ấn Độ, Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Singapore, Canada, Úc, Anh, Pháp, Hà Lan, Bỉ, Trung Quốc, Đài Loan… để làm công tác giảng dạy, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, tham gia hội thảo. Thường xuyên đi công tác nước ngoài nên ngoài ngoại ngữ chính là tiếng Anh, thầy còn giao tiếp và đọc tài liệu bằng các ngoại ngữ khác là Nga, Bulgaria, Đức, Trung Quốc. 

Hiện tại, thầy là thành viên Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, chuyên ngành Sinh học; Chủ tịch Hội đồng Chức danh Giáo sư kiêm Chủ tịch Hội đồng Khoa học & Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra, thầy cũng là thành viên của 12 Hiệp hội quốc tế: Hội Đất phèn Thế giới (Acid sulphate Soil Social), Hội Bảo vệ Môi trường ven biển (Coastal Zone Management Social), Hội Môi trường thay đổi toàn cầu (Global Environmental change Social), Hội Năng lượng quốc tế WWEA; Chủ tịch Hội đồng Chức danh Giáo sư Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh (nhiệm kỳ 5 năm); Chủ tịch Hội đồng Khoa học & Đào tạo Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2005 đến nay... 

Đằng sau những vinh quang
Dường như truyền thống hiếu học của người dân xứ Nghệ đã thấm nhuần vào trong máu thịt thầy. Cậu bé Lê Huy Bá ngày nào đã từng làm tất cả mọi việc: chăn bò, tải đạn… để được đi học. Thầy kể, ngày ấy quy chế khó khăn lắm. Để được đi học đại học, thầy phải Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com vất vả 6 năm trời để đổi lấy 15 chữ kí của chính quyền đồng ý cho đi thi đại học. Thấy được giá trị của việc học và mồ hôi công sức đánh đổi bao nhiêu năm, nên làm việc gì thầy cũng đề ra mục tiêu phấn đấu ngay từ đầu và luôn cố gắng hoàn thành. 

Với thầy, cuộc sống đời thường hết sức bình dị. Thầy không vướng bận chuyện con cái. Có lẽ, ông trời chỉ cho thầy niềm vui nơi công việc. Nhưng chính điều đó đã tạo điều kiện để thầy có thêm thời gian toàn tâm, toàn ý phụng sự cho nền giáo dục, khoa học nước nhà nói chung và Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh nói riêng. Hiện tại, Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường do thầy Lê Huy Bá làm Viện trưởng đã và đang hướng dẫn bảo vệ luận án tiến sĩ và làm luận văn thạc sĩ. Riêng thầy, suốt cuộc đời nhà giáo đã hướng dẫn trên 40 thạc sĩ và 10 nghiên cứu sinh thành tiến sĩ. Bên cạnh việc giảng dạy, thầy rất tích cực trong công tác nghiên cứu khoa học và biên soạn sách. Tính đến thời điểm hiện tại, thầy chủ nhiệm và đã nghiệm thu 69 đề tài nghiên cứu khoa học, trong đó có 01 đề tài cấp Nhà nước, 08 đề tài cấp Bộ, 01 dự án quốc tế. Thầy cũng tham gia, đọc báo cáo tại 36 hội nghị khoa học quốc tế; có 52 bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành trong và ngoài nước; xuất bản (đứng tên hoặc chủ biên) 23 quyển sách chuyên khảo, giáo trình, tham khảo có nội dung khác nhau về môi trường. Đặc biệt, năm 2010, cuốn “Môi trường Tài nguyên Đất Việt Nam” do thầy làm chủ biên đoạt giải Bạc về Sách hay của Hội Xuất bản Việt Nam. 

Các giáo viên trong Viện được thầy chỉ đạo theo chủ trương không dạy nhiều giờ, nhằm đảm bảo chất lượng dạy và học; kết hợp vừa dạy vừa nghiên cứu khoa học, vừa phải đi thực tiễn cơ sở để chất lượng dạy tốt hơn. Theo thầy, giáo viên thuộc bài không có nghĩa là giảng hay, do đó, cần thổi hồn vào bài giảng bằng những kết quả nghiên cứu và tìm kiếm, sưu tập của mình để cho tiết học trở nên sinh động, lôi cuốn sinh viên. Với thầy, sự tin tưởng và phát huy tính sáng tạo là yếu tố quyết định mọi sự thành công. 

Đảm nhiệm nhiều vai trò, trọng trách lớn tại Trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh, trong nước và quốc tế, giữa bộn bề cuộc sống, thầy Bá vẫn không cho mình được phép nghỉ ngơi. Hiện tại, thầy đang triển khai 02 đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ và 03 đề tài cấp tỉnh. Ngoài thời gian dành cho công việc, thầy dùng lời ca tiếng hát, những vần thơ điệu nhạc làm nơi bộc bạch tâm tình, để quên đi nỗi gian truân, muộn phiền của cuộc sống, để tiếp tục được toàn tâm, toàn ý cống hiến cho khoa học. Chúng tôi - những người thực hiện bài viết này xin dùng một câu nói rất ý nghĩa của thầy - GS.TSKH. NGƯT Lê Huy Bá để thay cho lời kết ghi nhận những đóng góp của thầy cho sự nghiệp giáo dục nước nhà: “Giữa dòng đời cuộn chảy, khi nghèo khó cũng như khi yên bình, luôn tự răn mình: suốt cuộc đời, còn sức lực sẽ còn cống hiến cho khoa học”.