Một đời người, một ngọn lửa
Dự định gặp ông đã lâu, nhưng rồi những chuyến công tác dài ngày cứ cuốn tôi đi mãi. Và cuối cùng, tôi cũng phải gạt sang một bên mọi công việc để tìm gặp ông, người vẽ biểu tượng cho ngành Dầu khí Vi
Ông Đông Hải là một trong năm người thuộc lớp đầu tiên của ngành Dầu khí từ những ngày còn trứng nước, có lẽ vì thế, ông hiểu rõ từng chặng đường phát triển, dựng xây của ngành công nghiệp, khoa học mũi nhọn này. Ngành Dầu khí Việt Nam đã hình thành từ trước đó nhưng ngày 3/9/1975 đã đánh dấu một bước phát triển mới của ngành Dầu khí khi Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt Việt Nam được thành lập trên cơ sở Liên đoàn dầu lửa 36...
Theo ông Đông Hải, mấy chữ “dầu mỏ” và “khí đốt” cũng là sản phẩm của ông khi muốn lột tả cái “chân giá trị” của loại vàng đen này (Dầu mỏ là dầu nguyên khai, khí dùng làm nguyên liệu để đốt). Hồi đó, ông Đông Hải phụ trách Vụ Cwin.com giải trí hiện đại Kỹ thuật và Hợp tác Quốc tế. Nhờ đó, ông có điều kiện tiếp xúc nhiều với các đối tác nước ngoài. Và trong các cuộc gặp gỡ như thế, ông có dịp tiếp xúc với các danh thiếp của đại diện các hãng hàng đầu về công nghệ khai thác chế biến dầu khí như AGIP (Italia), Total (Pháp),... hãng nào cũng mang lại cho ông sự chú ý khi có các biểu tượng của riêng mình. Ông kể lại: “Ngày đó, những khái niệm như logo, thương hiệu còn rất xa lạ, ngay như việc cấm hút thuốc cũng chỉ được thể hiện bằng chữ viết chứ chưa hề có biển báo cấm như bây giờ”. Trong các danh thiếp, ông Đông Hải rất thích hình ảnh con chó có 6 chân, đầu quay ngược về sau và phun lửa của hãng AGIP. Rồi vì thấy lạ, thấy hay, ông hỏi thử và được biết đó là biểu tượng của Hãng, ông còn được biết thêm, biểu tượng này được chọn từ một cuộc thi thiết kế biểu tượng của hãng AGIP, và tác giả của biểu tượng là một chú bé chỉ mới 10 tuổi với lý giải: chó 6 chân thì sẽ chạy nhanh hơn chó 4 chân. Sở dĩ con chó ngoái đầu lại và phun lửa giống như tin vui của các cuộc thăm dò có dầu, thấy khí (giống hình ảnh ngọn lửa trên các giàn khoan).
Như được tiếp cận với một làn gió mới, một tư duy mới về việc tạo dựng hình ảnh cho Cwincom hiện đang mở, ông liền đem cái hồ hởi, vui mừng ấy về báo cáo lãnh đạo là ông Nguyễn Văn Biên, Tổng cục trưởng Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt lúc bấy giờ. Ông Biên đồng ý và nói: “Ta cũng mới thành lập, cũng cần có biểu tượng của mình để còn đi giao dịch với đối tác chứ!”. Và thế là một cuộc phát động nhỏ về vẽ biểu tượng cho Ngành được triển khai và thu hút sự quan tâm, tham gia của nhiều anh em cán bộ, công nhân viên.
Riêng ông Đông Hải, với lợi thế của việc tiếp xúc với các đối tác nước ngoài, cộng với cái máu của một người thích tạo ra cái gì đó độc đáo cho Ngành mình, ông đã nghiền ngẫm, xây dựng ý tượng và vẽ miệt mài. Chỉ trong 2 tuần, ông hoàn thành biểu tượng cho ngành Dầu khí. Đó là một ngọn lửa đỏ, trên nền xanh nước biển, lồng ghép trong một chữ P, ghi tắt của chữ Petro (dầu khí).
Biểu tượng này được hoàn thành vào cuối tháng 10 năm 1975 với các ý tưởng chủ đạo như: Ngọn lửa màu đỏ tựa như được cháy ngày đêm trên giàn khoan - tượng trưng cho ngành Dầu khí; ngọn lửa uốn thành 2 nhánh tạo thành chữ V (Việt Nam) kẹp giữa hình dáng chữ S của Link vào Cwin Cá Cược Thể Thao 2026; nền màu xanh nước biển tượng trưng cho ngành Dầu khí Việt Nam bắt đầu sự nghiệp từ ngoài biển khơi...
Đây là một ý tưởng vừa khái quát, vừa mới lạ, vừa nhân văn lại vừa thể hiện được tinh thần Việt Nam. Quả thật, có nói chuyện với ông, trực tiếp nhìn ông lật lại ký ức qua những trang tài liệu cũ đã ngả màu, mới thấy được cái tình, cái ngọn lửa của ông với Ngành sâu đậm như thế nào.
Ban đầu, biểu tượng do ông sáng tác chủ yếu được dùng trong giao dịch nội bộ, nhưng đến năm 1977 Công ty Dầu khí Việt Nam (Vietnam Oil & Gas Company – Petrovietnam) trực thuộc Tổng cục Dầu khí Việt Nam được thành lập (để thực hiện nhiệm vụ hợp tác với các công ty nước ngoài trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam) thì biểu tượng này cũng được bổ sung thêm dòng chữ PETRO VIETNAM. Và trong tấm thiệp chúc tết 3 đơn vị là AGIP, DEMINEX, BOW VALLEY, lần đầu tiên biểu tượng này xuất ngoại, vươn mình ra quốc tế.
Từng là người chủ trì Nội san Dầu khí Việt Nam từ năm 1972 – 1975, ông Đông Hải cũng từng tham gia góp ý cho biểu tượng của ngành Dầu khí giai đoạn trước đó trong cuốn Nội san này. Và sau này, khi nhìn lại hành trình đến với biểu tượng của cả ngành Dầu khí Việt Nam, ông Đông Hải cô đọng lại: “Thời kỳ đầu, cái nhìn về biểu tượng còn phức tạp, ấu trĩ, rắc rối, đem mô tả hết cả giàn khoan, tháp trưng cất, bồn chứa vào biểu tượng,... Nghĩ lại thấy thật rối, ngây ngô, nhưng cũng rất dễ thương”.
Thấm thoát đã 36 năm, biểu tượng này cũng đã trải qua không ít sóng gió. Còn nhớ vào năm 1992, khi ông Nguyễn Lai, một Việt kiều đứng ra đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ với logo của Petro Việt Nam ở Mỹ với mục đích chiếm đoạt biểu tượng này, lúc đó ông Đông Hải cũng chính là người cung cấp các bản thảo góp phần củng cố các chứng cớ pháp lý để Petro Việt Nam dành lại quyền sở hữu logo này. Cách đây không lâu, Petro Việt Nam đã tổ chức hẳn một cuộc thi sáng tác logo cho Ngành, nhưng các logo sau này đều không đủ tầm để thay thế logo cũ. Có lẽ, điều làm nên thành công và sự đứng vững cho logo này chính bởi nó được sáng tác nên bằng cái tâm của một người yêu nghề.
Ông Đông Hải là một trong năm người thuộc lớp đầu tiên của ngành Dầu khí từ những ngày còn trứng nước, có lẽ vì thế, ông hiểu rõ từng chặng đường phát triển, dựng xây của ngành công nghiệp, khoa học mũi nhọn này. Ngành Dầu khí Việt Nam đã hình thành từ trước đó nhưng ngày 3/9/1975 đã đánh dấu một bước phát triển mới của ngành Dầu khí khi Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt Việt Nam được thành lập trên cơ sở Liên đoàn dầu lửa 36...
Theo ông Đông Hải, mấy chữ “dầu mỏ” và “khí đốt” cũng là sản phẩm của ông khi muốn lột tả cái “chân giá trị” của loại vàng đen này (Dầu mỏ là dầu nguyên khai, khí dùng làm nguyên liệu để đốt). Hồi đó, ông Đông Hải phụ trách Vụ Cwin.com giải trí hiện đại Kỹ thuật và Hợp tác Quốc tế. Nhờ đó, ông có điều kiện tiếp xúc nhiều với các đối tác nước ngoài. Và trong các cuộc gặp gỡ như thế, ông có dịp tiếp xúc với các danh thiếp của đại diện các hãng hàng đầu về công nghệ khai thác chế biến dầu khí như AGIP (Italia), Total (Pháp),... hãng nào cũng mang lại cho ông sự chú ý khi có các biểu tượng của riêng mình. Ông kể lại: “Ngày đó, những khái niệm như logo, thương hiệu còn rất xa lạ, ngay như việc cấm hút thuốc cũng chỉ được thể hiện bằng chữ viết chứ chưa hề có biển báo cấm như bây giờ”. Trong các danh thiếp, ông Đông Hải rất thích hình ảnh con chó có 6 chân, đầu quay ngược về sau và phun lửa của hãng AGIP. Rồi vì thấy lạ, thấy hay, ông hỏi thử và được biết đó là biểu tượng của Hãng, ông còn được biết thêm, biểu tượng này được chọn từ một cuộc thi thiết kế biểu tượng của hãng AGIP, và tác giả của biểu tượng là một chú bé chỉ mới 10 tuổi với lý giải: chó 6 chân thì sẽ chạy nhanh hơn chó 4 chân. Sở dĩ con chó ngoái đầu lại và phun lửa giống như tin vui của các cuộc thăm dò có dầu, thấy khí (giống hình ảnh ngọn lửa trên các giàn khoan).
Như được tiếp cận với một làn gió mới, một tư duy mới về việc tạo dựng hình ảnh cho Cwincom hiện đang mở, ông liền đem cái hồ hởi, vui mừng ấy về báo cáo lãnh đạo là ông Nguyễn Văn Biên, Tổng cục trưởng Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt lúc bấy giờ. Ông Biên đồng ý và nói: “Ta cũng mới thành lập, cũng cần có biểu tượng của mình để còn đi giao dịch với đối tác chứ!”. Và thế là một cuộc phát động nhỏ về vẽ biểu tượng cho Ngành được triển khai và thu hút sự quan tâm, tham gia của nhiều anh em cán bộ, công nhân viên.
Riêng ông Đông Hải, với lợi thế của việc tiếp xúc với các đối tác nước ngoài, cộng với cái máu của một người thích tạo ra cái gì đó độc đáo cho Ngành mình, ông đã nghiền ngẫm, xây dựng ý tượng và vẽ miệt mài. Chỉ trong 2 tuần, ông hoàn thành biểu tượng cho ngành Dầu khí. Đó là một ngọn lửa đỏ, trên nền xanh nước biển, lồng ghép trong một chữ P, ghi tắt của chữ Petro (dầu khí).
Biểu tượng này được hoàn thành vào cuối tháng 10 năm 1975 với các ý tưởng chủ đạo như: Ngọn lửa màu đỏ tựa như được cháy ngày đêm trên giàn khoan - tượng trưng cho ngành Dầu khí; ngọn lửa uốn thành 2 nhánh tạo thành chữ V (Việt Nam) kẹp giữa hình dáng chữ S của Link vào Cwin Cá Cược Thể Thao 2026; nền màu xanh nước biển tượng trưng cho ngành Dầu khí Việt Nam bắt đầu sự nghiệp từ ngoài biển khơi...
Đây là một ý tưởng vừa khái quát, vừa mới lạ, vừa nhân văn lại vừa thể hiện được tinh thần Việt Nam. Quả thật, có nói chuyện với ông, trực tiếp nhìn ông lật lại ký ức qua những trang tài liệu cũ đã ngả màu, mới thấy được cái tình, cái ngọn lửa của ông với Ngành sâu đậm như thế nào.
Ban đầu, biểu tượng do ông sáng tác chủ yếu được dùng trong giao dịch nội bộ, nhưng đến năm 1977 Công ty Dầu khí Việt Nam (Vietnam Oil & Gas Company – Petrovietnam) trực thuộc Tổng cục Dầu khí Việt Nam được thành lập (để thực hiện nhiệm vụ hợp tác với các công ty nước ngoài trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam) thì biểu tượng này cũng được bổ sung thêm dòng chữ PETRO VIETNAM. Và trong tấm thiệp chúc tết 3 đơn vị là AGIP, DEMINEX, BOW VALLEY, lần đầu tiên biểu tượng này xuất ngoại, vươn mình ra quốc tế.
Từng là người chủ trì Nội san Dầu khí Việt Nam từ năm 1972 – 1975, ông Đông Hải cũng từng tham gia góp ý cho biểu tượng của ngành Dầu khí giai đoạn trước đó trong cuốn Nội san này. Và sau này, khi nhìn lại hành trình đến với biểu tượng của cả ngành Dầu khí Việt Nam, ông Đông Hải cô đọng lại: “Thời kỳ đầu, cái nhìn về biểu tượng còn phức tạp, ấu trĩ, rắc rối, đem mô tả hết cả giàn khoan, tháp trưng cất, bồn chứa vào biểu tượng,... Nghĩ lại thấy thật rối, ngây ngô, nhưng cũng rất dễ thương”.
Thấm thoát đã 36 năm, biểu tượng này cũng đã trải qua không ít sóng gió. Còn nhớ vào năm 1992, khi ông Nguyễn Lai, một Việt kiều đứng ra đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ với logo của Petro Việt Nam ở Mỹ với mục đích chiếm đoạt biểu tượng này, lúc đó ông Đông Hải cũng chính là người cung cấp các bản thảo góp phần củng cố các chứng cớ pháp lý để Petro Việt Nam dành lại quyền sở hữu logo này. Cách đây không lâu, Petro Việt Nam đã tổ chức hẳn một cuộc thi sáng tác logo cho Ngành, nhưng các logo sau này đều không đủ tầm để thay thế logo cũ. Có lẽ, điều làm nên thành công và sự đứng vững cho logo này chính bởi nó được sáng tác nên bằng cái tâm của một người yêu nghề.