DTCN-TNKS đã là một chất xúc tác khiến cho giá dầu mỏ và khoáng sản kim loại tăng vọt trong những năm qua. Các quốc gia giàu tài nguyên cố gắng chuyển quyền kiểm soát lĩnh vực khai khoáng từ các công ty tư nhân và nước ngoài sang các công ty do nhà nước quản lý và các công ty trong nước.

Ngành công nghiệp khai khoáng từng phải đối diện với việc tăng thuế (những năm 2003 - 2008), khi mà các các nước giàu tài nguyên thiên nhiên muốn nhận được phần lợi nhuận lớn hơn do giá khoáng sản tăng mạnh. DTCN-TNKS có kết cục thảm hại khi giá cả sụp đổ, bởi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Nhưng bây giờ DTCN-TNKS lại quay trở lại.

Trong Báo cáo về Điều tra rủi ro trong kinh doanh khoáng sản và khai khoáng mới đây, Công ty Ernst & Young phân tích 10 rủi ro kinh doanh khoáng sản và cho rằng, trong thời kỳ 2011-2012, rủi ro đối với các công ty khai khoáng là việc quốc hữu hóa nguồn tài nguyên ở các nước muốn có được nhiều doanh thu hơn từ khoáng sản của nước mình. Quốc hữu hóa có nhiều dạng, như tăng thuế tài nguyên, các mức thuế và việc tham gia của các công ty nhà nước, yêu cầu một số cổ đông phải tham gia nhiều trong công ty.

Trong năm 2011, nhiều chính phủ định hướng theo mục đích đưa ra một loạt các thể chế, chính sách để thu được nhiều lợi nhuận hơn từ khoáng sản do các công ty khai thác trên Link vào Cwin Cá Cược Thể Thao 2026 mình. Australia và Anh đã thông báo tăng thuế và Peru - một nước khai thác đồng, bạc và thiếc hàng đầu - cũng sẽ tăng thuế. Peru và Australia tìm cách áp dụng thuế “siêu lợi nhuận” hoặc điều chỉnh thuế tài nguyên đối với các dự án tài nguyên năng lượng, tài nguyên khoáng sản mới và các dự án đang hoạt động. Peru đưa ra lý giải: Áp dụng luật thuế khai khoáng mới, với mục đích có tiền để xây dựng đường sá và trường học, chiến đầu với đói nghèo ở nông thôn.

Đầu năm 2006, Chính phủ Anh thay đổi chế độ thuế Biển Bắc, tăng thuế phụ thu công ty bổ sung đối với các công ty khai thác dầu mỏ ở Biển Bắc từ 10 % lên 20 %, khiến cho thuế công ty là 50 %. Thủ tướng Anh lúc đó lý giải là, việc tăng thuế này chính đáng vì giá dầu mỏ lúc đó tăng từ 25 USD lên 55 USD/thùng. Trường hợp điển hình như là quốc hữu hoá gần hết các tài sản dầu khí và công nghiệp nặng ở Venezuela và hợp nhất lại lĩnh vực dầu khí ở Nga trong các công ty năng lượng quốc doanh lớn, đã tạo ra sự biến động đối với các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi nước ngoài.

Xét về chiến lược địa lý, nhiều chính phủ đã theo đuổi các chính sách quốc gia về tài nguyên là hướng ra nước ngoài, đã phải xem xét lại các chính sách này. Khi mà kinh tế toàn cầu chậm lại và nhu cầu hàng hoá giảm đi, giá cả hàng hóa yếu hơn, thì các chính phủ này lại tìm cách điều chỉnh lại các chính sách, điều khoản thỏa thuận với các công ty quốc tế. Việc chuyển đòn bẩy từ nước chủ nhà có tài nguyên sang các công ty nước ngoài gây ảnh hưởng tới tính ổn định ở một số vùng, nhất là Tiểu sa mạc Sahara châu Phi, Trung Á và Andes ở châu Mỹ la tinh.

Ernst & Young cho thấy, DTCN-TNKS xu hướng quốc hữu hoá quyền sở hữu và kiểm soát các nguồn tài nguyên sẽ là rủi ro kinh doanh hàng đầu đối với các công ty khai mỏ trên toàn cầu trong năm 2011-2012.

Các chính phủ có thể ban hành những qui chế và chính sách để giành lại các tài nguyên khoáng sản, hạ tầng cơ sở hoặc nhẩy vào những ngành kinh tế quan trọng đang hoạt động. Một số chính phủ, ngoài Venezuela ra, đã tiến hành việc này, nhưng các chuyên gia cho rằng ảnh hưởng của động thái này đối với lòng tin của các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi đôi khi chỉ mới là bất lợi. Không chỉ thay đổi thuế làm hạn chế Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi vào các hoạt động khai khoáng hiện nay, nhưng các chuyên gia cho rằng thuế siêu lợi nhuận của Australia đưa ra trong năm 2010 có thể ảnh hưởng đến việc giảm bớt những ưu đãi đối với phát triển các mỏ mới do chi phí rủi ro tăng. Các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi cũng cùng quan ngại, khi Công ty Ivanhoe Mines mất 12 % giá trị cổ phiếu vào cuối tháng 9 năm 2012.

Nhưng các chính phủ cho mình cái quyền đàm phán lại lộ trình đánh thuế, như thuế tài nguyên khi lợi nhuận các công ty khai khoáng đã đạt đến những mức lợi nhuận kỷ lục. BHP Billiton của Australia - công ty khai khoáng lớn nhất thế giới - mới công bố lợi nhuận trước thuế của năm 2010 - 2011 đạt 1,3 tỷ USD và Công ty Vale - công ty khai thác quặng sắt của Brasil - dự báo lợi nhuận của Công ty năm 2012 nhiều hơn mức kỷ lục của năm 2010 là 17,26 tỷ USD.

Sau đây là những hình thức chính của DTCN-TNKS như sửa đổi luật, tăng thuế, đàm phán lại giấy phép, hợp đồng… được thực thi ở một số nước giàu tài nguyên khoáng sản:

CHÂU Á
Mông Cổ: Mới đây, Chính phủ Mông Cổ có động thái xem xét lại các giấy phép Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi cấp cho Ivanhoe Mines Ltd - công ty khai thác vàng và đồng của Canada, khiến cho các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi lo sợ DTCN-TNKS lại trỗi dậy trong lĩnh vực tài nguyên sẽ khiến cho các công ty khai mỏ mất mát nhiều. Mông Cổ chỉ đứng cuối trong danh sách những quốc gia nôn nóng muốn cân bằng ngân sách hoặc thúc đẩy sự M.Cwin800.com Nổ hũ, Bắn Cá và Game Bài kinh tế đa dạng bằng cách chuyển hướng lợi nhuận từ các công ty khai mỏ sang tài khoản của chính phủ.

Indonesia: Luật Khai khoáng mới được thông qua tháng 12/2008, cho phép nhà nước kiểm soát nguồn tài nguyên của quốc gia nhiều hơn.

Indonesia có vài nguồn tài nguyên có trữ lượng vào loại lớn nhất thế giới như than, đồng, vàng, thiếc và nickel, đã thu hút nhiều công ty khai khoáng lớn như Newmont Mining Corporation, Freeport-McMoran Copper&Gold của Mỹ và Rio Tinto của Anh, phần lớn các công ty này Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi vào Indonesia trước khi nhà độc tài Suharto bị lật đổ năm 1998.

Luật này yêu cầu các công ty tách giấy phép cho mỗi giai đoạn của hoạt động khai khoáng, từ điều tra và thăm dò tới luận chứng khả thi và khai thác, đảo lộn hoàn toàn so với hệ thống trước đây là chỉ cấp một giấy phép. Luật này cũng yêu cầu các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi nước ngoài bán cổ phần cho các công ty quốc doanh hoặc công ty tư nhân Indonnesia; mỗi năm, các cổ đông nước ngoài sẽ bán đi 5% cổ phần và nếu không bán được, thì tỷ lệ này được tính cộng vào năm sau.

Lần đầu tiên, luật hạn chế diện tích đất thăm dò 100.000 ha cho mỗi hoạt động khoáng sản và cắt giảm thời gian hoạt động khoáng sản từ tối đa 70 năm xuống còn 20 năm, trong đó có thể hai lần gia hạn 10 năm.

Luật mới yêu cầu các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi phải chế biến, luyện tất cả khoáng sản khai thác ra thành kim loại tại địa phương, xây dựng lò luyện tại chỗ hoặc sử dụng lò luyện của công ty địa phương khác, như vậy có thể làm tăng chi phí vận hành. Theo luật mới này, những công ty hiện nay có một năm để chuyển đổi cho phù hợp với hệ thống mới, trong đó có thời hạn 5 năm để tổ chức chế biến và luyện ra kim loại.

Trong một dự thảo qui định mới, Indonesia yêu cầu các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi nước ngoài trong lĩnh vực khai khoáng phải dần dần bán bớt cổ phần kể từ năm thứ 5 khi bắt đầu Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com ở qui mô thương mại, tuy nhiên có thể không nếu không có công ty nào mua cổ phần này.

Philippines: Philippines đang cải cách chính sách ngành khai khoáng, đây được coi là then chốt để phát triển ngành công nghiệp khai khoáng với nhiều tỷ đô la. Chính phủ đã ban hành Chỉ thị về cấp giấy phép Cwin Đăng Ký + 1888k quặng đối với việc vận chuyển/Cwin Đăng Ký + 1888k quặng, kể cả quặng đuổi ra khỏi lãnh thổ Philippines. Giấy phép Cwin Đăng Ký + 1888k quặng cũng sẽ đảm bảo rằng, quặng để Cwin Đăng Ký + 1888k là từ nguồn khai thác hợp pháp.

Trung Quốc: Trường hợp ở đây thuộc loại DTCN-TNKS của nước tiêu dùng. Chính phủ Trung Quốc khuyến khích và hỗ trợ các công ty Trung Quốc có tiềm lực hợp tác với các quốc gia, nhất là châu Phi theo nhiều cách khác nhau dựa trên nguyên tắc đôi bên cùng có lợi và phát triển chung để phát triển và khai thác hợp lý các tài nguyên của các nước này. Trong lĩnh vực dầu khí, các công ty Trung Quôc như Sinopec, CNOOC, CNPC đang khai thác dầu khí ở Nigeria, Angola, Sudan, Equatorial Guinea, Gabon và Chad… Các công ty Trung Quốc cũng đang khai thác khoáng sản kim loại, khoáng sản nhiên liệu ở Zambia, CHDC Công Gô, Gabon, Brasil, Australia, Canada…

CHÂU MỸ LA TINH
Châu Mỹ la tinh đi đầu trong DTCN-TNKS. Venezuela đã quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu khí. Bolivia cũng thực thi như thế. Ecuador áp dụng mức thuế 70% vào lợi nhuận dầu mỏ. Tất cả các chính phủ này thay đổi luật chơi, khiến cho các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi mất mát tiền của. Brazil là một trường hợp khác. Vale là một công ty mỏ lớn của Brazil. Công ty này đặc biệt thành công trong những năm qua. Nhưng chính phủ muốn công ty nhẩy sang lĩnh vực đóng tầu biển và thép để tạo công ăn việc làm.

Venezuela: Tổng thống Venezuela đã quốc hữu hoá ngành công nghiệp thép, viễn thông, điện lực, xi măng và dầu khí và có thể cả các công ty khai thác vàng. “Chúng ta không thể cho phép bọn mafia quốc gia và xuyên quốc gia tiếp tục phá huỷ Link vào Cwin Cá Cược Thể Thao 2026 chúng ta," ông nói.

Chính phủ đã nắm quyền kiểm soát một mỏ vàng do công ty khai khoáng Mỹ là Gold Reserve Inc. khai thác. Dự án này là một phần của mỏ lớn Brisas thuộc công ty Gold Reserve, mỏ này có trữ lượng khoảng 10,2 triệu ounces vàng. Trong năm 2008, Crystallex International Corp. của Canada không được cấp giấy phép khai thác mỏ vàng Las Cristinas - trữ lượng của mỏ này khoảng 17 triệu ounces vàng. Trong khi đó, khai thác vàng tư nhân ngày càng lo ngại khi Tổng thống Chavez thề rằng, nhà nước sẽ nắm cổ phần chi phối đối với tài nguyên khoáng sản của Venezuela để nhằm bổ sung thu nhập quốc gia từ ngành công nghiệp dầu khí.

CHÂU PHI
DTCN-TNKS cũng đang trỗi dậy ở châu Phi, như đe dọa tăng thuế, đàm phán lại các điều khoản giấy phép và hợp đồng, các công ty quốc doanh phải được tham gia nhiều hơn và cuối cùng là quốc hữu hoá, bởi Châu Phi cho rằng châu lục này trở nên quan trọng hơn cho ngành công nghiệp thế giới vì có nhiều tài nguyên thiên nhiên. Châu lục này đã áp dụng việc nâng thuế và đàm phán lại các điều khoản trong thời kỳ bùng phát tăng giá 2003 - 2008, nhất là trong ngành công nghiệp dầu mỏ và khí đốt thiên nhiên.

Zimbabwe: Chính phủ Zimbabwe đã thông qua Luật khai khoáng sửa đổi cho phép chính phủ được giữ cổ phần chi phối trong các dự án khai thác khoáng sản. Theo Luật sửa đổi mới này, nhà nước sẽ giữ 51% cổ phần trong các dự án khai thác khoáng sản năng lượng, platinum và kim cương. Khoáng sản năng lượng bao gồm than, khí methane và uranium.

Các mỏ hiện nay thuộc lĩnh vực trên sẽ phải nhượng lại 25% cổ phần cho nhà nước, rồi nhượng tiếp các cổ phần còn lại trong 5 năm tiếp theo. Chính phủ cũng sẽ nắm 51% cổ phần trong các mỏ vàng, mà không phải mua lại cổ phần này. Các mỏ khác cũng sẽ phải nhượng lại ít nhất 50% cổ phần cho các công ty Zimbabwe trong vòng 7 năm.

Nam Phi: Quốc hữu hoá sẽ là một chính sách được đưa ra hội nghị toàn quốc của đảng ANC vào năm 2012. Liên hiệp Thanh niên của Đảng ANC đã nhiều lần kêu gọi quốc hữu hoá các mỏ, bởi lo ngại các nhà Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi tư nhân nắm hết tài nguyên trong nền kinh tế lớn nhất châu Phi này - nước Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com uranium lớn nhất thế giới và cũng là nước Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com vàng lớn thứ 4 thế giới. Liên hiệp này yêu cầu: “Tất cả tài nguyên khoáng sản cần phải chuyển lại cho công ty khai khoáng nhà nước... nơi mà nhà nước sẽ nắm giữ 60% cổ phần, còn 40% cổ phần còn lại, các công ty tư nhân trả tiền thuế mỏ và các thuế khác”, “Các công ty khai khoáng nhà nước cần được quan tâm bởi khả năng của các công ty này tạo ra công ăn việc làm, tối đa hoá nguồn thu kinh tế cho Link vào Cwin Cá Cược Thể Thao 2026 và giải quyết sự nghèo đói của các thành phố mỏ.”, “Tổi thiểu 60% nguồn tài nguyên khoáng sản quốc gia phải do công ty mỏ nhà nước khai thác, chế biến và tinh luyện và 50% khoáng sản được chế biến và tinh luyện phải được tiến hành ngay tại các cộng đồng khai khoáng”.

Nigeria, Libya và Algeria áp đặt những điều khoản mới với các công ty dầu khí. Vài nước giàu khoáng sản, như là CHDC Công Gô và Nam Phi, cũng thực thi chính sách mới như xem xét giấy phép, thỏa thuận cũ – hoặc Nam Phi thay đổi thuế tài nguyên và cái gọi là các cơ chế tăng cường kiểm soát kinh tế đen.

Botswana yêu cầu tập đoàn kim cương De Beers của Bỉ thực hiện chế biến kim cương tại chỗ để nâng giá trị gia tăng kim cương tại nước này, nhằm thúc đẩy kinh tế địa phương.

Guinea: Tháng 12 năm 2008, Chính phủ nước này đã quyết định huỷ tất cả các thoả thuận trong khai khoáng và xem xét lại các hợp đồng đang hoạt động, với lý do, có tham nhũng trong lĩnh vực khai khoáng.

Zambia và Namibia cân nhắc thay đổi thuế. Tháng 4 năm 2008, Chính phủ Zambia tăng thuế khai thác từ 31,7 % lên 47 %; nhưng tháng 2 năm 2009 phải huỷ tăng thulanế này vì các công ty khai khoáng đe dọa cắt giảm Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com và dừng các dự án khoáng sản. Các nước khác có thể theo nhau khi giá khoáng sản kim loại như đồng và khoáng sản như than cốc vẫn duy trì ở mức cao.

Ghana là một trong những nước mới đây áp dụng các biện pháp thuế khai thác mới. Ghana - nước khai thác vàng lớn nhất thứ hai ở Châu Phi, ngành khai khoáng đóng góp tới 23 % tổng thu nhập - sẽ áp dụng mức thuế do may mắn khai thác (windfall tax) 10% đối với các công ty khai thác vàng, tăng thuế công ty từ 25 % lên 35 % trong năm 2012.

Các nước châu Phi khác cũng theo chiều hướng này. Tâm lý chung là các nước châu Phi không được hưởng nhiều từ giá khoáng sản tăng lên, trong khi các công ty khai khoáng và dầu mỏ được lợi nhiều. Các nhà hoạt động xã hội và các tổ chức phi chính phủ yêu cầu phải có các điều khoản tốt hơn cho nước chủ nhà, các quan chức chính quyền cũng nhất trí lớn với yêu cầu này. Châu Phi có một lợi thế trong thúc đẩy để chế độ thuế công bằng hơn. Các nhóm tài nguyên thiên nhiên ở “Châu lục đen” chính là nơi Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com sẽ phát triển. Vài mỏ quặng chất lượng cao còn lại chưa đụng đến trên thế giới đang nằm nhiều ở châu Phi. Như vậy, các công ty nước ngoài sẽ ở lại cho dù phải đối mặt với các mức thuế cao hơn và các điều khoản kinh tế chặt chẽ hơn.

LÀM SAO ĐỂ GIẢM RỦI RO
Khi mà chính phủ và các công ty khai mỏ tìm cách giải quyết tranh chấp về các khoản thuế trong đó có thuế tài nguyên, vài người đã đưa ra nhiều khuyến nghị về Khai khoáng bền vững và Trách nhiệm để có thể giúp giảm bớt những bất công về chia sẻ lợi nhuận. Trong báo cáo Điều tra Rủi ro, Ernst & Young cho rằng một trong những lý do cơ bản mà các chính phủ tìm cách tăng chia sẻ lợi nhuận là phải giảm M.Cwin800.com Nổ hũ, Bắn Cá và Game Bài kinh tế theo hai quĩ đạo trong phạm vi Link vào Cwin Cá Cược Thể Thao 2026 của mình. Tránh “Căn bệnh Hà Lan*”, tức là có chiều hướng suy giảm cạnh tranh giá hàng Cwin Đăng Ký + 1888k và tăng giá hàng Cwin com sòng bạc trực tuyến, bởi vì các nền kinh tế này dựa trên cơ sở hàng hoá tăng giá cả hiện nay; đã từ lâu tình hình này là một thách thức đối với các nước lệ thuộc nặng nề vào nguồn tài nguyên để phục vụ M.Cwin800.com Nổ hũ, Bắn Cá và Game Bài kinh tế. Những cố gắng của các công ty mỏ nhằm thúc đẩy phát triển nhân lực và kinh tế địa phương có thể giảm thiểu tình hình kinh tế dài hạn do “Căn bệnh Hà Lan” gây ra và cho phép các công ty mỏ cắt giảm những thách thức hoạt động và nâng cao được năng suất trong lúc vẫn đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.

Quản lý 10 rủi ro hàng đầu trong kinh doanh, trong đó DTCN-TNKS là rủi ro hàng đầu, thứ hai là sự thiếu hụt nguồn Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com có tay nghề, và thứ ba là hạ tầng cơ sở. Rủi ro thứ hai và thứ ba này có thể giảm thiểu nếu các công ty cam kết mạnh mẽ tham gia các chương trình phát triển cộng đồng và hợp tác với các cơ quan chính quyền để đạt được các mục tiêu đề ra của địa phương.

Một báo cáo mới đây của Publish What You Pay cho biết, 1/3 các công ty khai khoáng và dầu khí hùng mạnh nhất nắm giữ 6.038 công ty con, 1/3 trong số các công ty con này hoạt động ở các quốc gia - nơi mà không yêu cầu các công ty phải công khai tài chính. Tăng cường công khai minh bạch tài chính tại các công ty này có thể cho phép các công dân yêu cầu chính phủ phải có trách nhiệm đối với thu nhập từ tài nguyên khoáng sản và có thể giảm thiểu lớn một trong những động lực chủ chốt đối với DTCN-TNKS trong thế kỷ 21 này: Nhận thức về vai trò của nước sở tại trong dự án khai thác chế biến tài nguyên.

Ernst & Young đưa ra các bước chiến lược để các công ty khai khoáng có thể áp dụng, nhằm giảm thiểu rủi ro bởi sự can thiệp của chính phủ, sự can thiệp này cũng gắn kết với thực hiện khai khoáng bền vững và có trách nhiệm:

1/ Xây dựng những mối quan hệ minh bạch với chính phủ chủ nhà để hiểu biết rộng lớn hơn về giá trị của dự án đăng ký.

2/ Gắn kết với những ưu đãi chính trị và kinh tế lâu dài của chính phủ chủ nhà và do đó trở thành một bộ phận vô giá của cơ sở hạ tầng ở nước chủ nhà.

3/ Tập trung tạo ra những lợi ích trực tiếp và bền vững cho cộng đồng sở tại thông qua những chương trình phát triển cộng đồng và xã hội một cách có tổ chức tốt và chủ động.

Các chính phủ cũng cần phải sử dụng một tỷ lệ thích đáng thu được từ khai khoáng cho chính ngành khai khoáng để “con ngỗng tiếp tục đẻ ra quả trứng vàng”. Trước tiên là cộng đồng và nền kinh tế nơi có mỏ phải được hưởng lợi ích từ phát triển khai khoáng, rồi chính phủ cũng phải hỗ trợ những lực lượng tạo ra giá trị tài nguyên của nơi có tài nguyên.

Nếu DTCN-TNKS đi bước thái quá thì, nhiều công ty mỏ nước ngoài sẽ rút về nước hoặc giảm qui mô Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi ở nước ngoài để tránh rủi ro từ DTCN-TNKS của nước sở tại. Trong vài trường hợp, các công ty hủy các dự án thăm dò lớn để tránh quá tốn kém rồi cuối cùng chính phủ nước sở tại được hưởng lợi nhiều hơn là các cổ đông của công ty.

* Căn bệnh Hà Lan là tên gọi một loại nguy cơ kinh tế xảy ra khi đẩy mạnh Cwin Đăng Ký + 1888k tài nguyên thiên nhiên dẫn tới làm suy giảm ngành công nghiệp chế tạo - một hiện tượng giảm công nghiệp hóa. (Wiki)

Tài liệu tham khảo:
- Resource nationalism and sustainable development, Halina Ward, IIED, March 2009 The Financial Times Limited 2011 (https://resourceinvestingnews.com/23272-resource-nationalism-on-the-rise.html); 
- Resource Investing News, September 29, 2011; 
-Survival: Global Politics and Strategy, vol. 51, no. 2, April–May 2009, pp; 
-Business Report, 06/02/2006; -The Associated Press, 25/4/2010 ; 
-Americas Business, 24/4/2010; -The Daily Tribune, 26/2/2009 ; 
-Reuters, 26/5/2010; -The Startribune, 29/12/2008 ; -Reuters, 12-20/6/2009 ; 11/3/2010 ; 
- Journal, 26/2/2009.