Nước trà càng vàng trong pha xanh thì càng hấp dẫn, đạt yêu cầu màu nước đẹp. (Nước trà miền Nam màu nâu). Trà ngon chủ yếu ở cái hậu. Sau khi nhấp chén trà, nuốt qua cổ họng rồi, vẫn còn dư vị đậm, càng dài càng ngon. Vị vừa ngọt, vừa pha chút chan chát mãi trong cổ họng. Trà ngon miền Bắc là hội tụ đủ các yếu tố đó, nên được nhiều người ưa chuộng. Trà miền Nam có vị thơm nồng là nét đặc trưng riêng.
Chúng ta có thể nhìn lại thú thưởng trà của người Việt từ xa xưa đã nâng tầm văn hóa trà đến mức nghệ thuật: Từ nước trà trong xanh tươi đượm đến bát trà Bạng (loại giã nát, sấy khô) đậm đà, mọi người đều ưa thích. Bởi: “Trà có thể thanh tâm giải khát, uống một bát mà lo nghĩ tiêu tan”, (Phú của thần y Tuệ Tĩnh).
Các danh trà Thăng Long với sen Hồ Tây, hương toả ngát cả một vùng, tinh hoa đất trời ban tặng. Một sự kết hợp hài hòa chè trên đồi cao, sen dưới hồ thấp, chè thấm đượm hương nhụy thành trà thơm hương sắc đậm đà, thanh cao. Có thể nào quên khi thưởng trà, và câu ca dao còn vang vọng đâu đây:
“Chén đầu cổ họng thơm thơm
Chén hai cảm thấy nỗi buồn tiêu tan
Chén ba trút tâm can mọi sự
….
Chén tư râm rấp mồ hôi
Bất bình mọi nỗi trong đời sạch không…”
Tương truyền thú uống trà đã nâng lên thành bản sắc văn hóa riêng của dân tộc Việt. Chúa Trịnh Sâm (1767-1782 - đời thứ 9). Người thường uống chè cùng Nguyễn Khản (anh ruột đại thi hào Nguyễn Du), là bậc “trà nô” (tự làm mới tận hưởng thú uống trà) nổi tiếng, hễ cùng nhau thưởng trà là thi hứng đầy vơi. Từ xa xưa từ bậc công hầu khanh tướng đến thường dân, muốn thưởng thức được cái tinh túy, cái thâm hậu của trà phải tự tay pha trà mới thỏa ý nguyện thưởng lãm.
“Trà nô” đã thành nghệ thuật ẩm thực và nó là bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam sánh cùng “trà đạo” của Nhật Bản và “trà kinh” của Trung Hoa.
Thiên nhiên đến với búp chè
Nâng niu thưởng thức
Mỗi khi thưởng trà, dẫn con người đến tầm suy tư đáng trân trọng. Thông tin là trà, người đọc như nước sôi trăm độ mới thấu được.…cùng với những chén trà tuyết, trà sen, trà nhài, trà đào, trà dây, trà đắng,… cho tôi uống, âm vang bao nhiêu huyền diệu. Mỗi chén trà là bóng mát chở che con người trên con đường vạn lý. Trên con đường vạn lý, ta có cha mẹ, bạn bè, thầy cô và những người già cùng đi, may mắn thay.
