Mất điện do sự cố thì sau ít giờ có thể khắc phục được, nhưng theo người dân trong xã, việc mất điện gần 3 ngày là do Công ty Điện lực Phúc Thọ (CTĐL Phúc Thọ) chủ động cắt điện. Vậy tại sao lại có chuyện, một Cwincom hiện đang mở chuyên kinh doanh điện lại cắt điện của dân? 

Chúng tôi đã về Phúc Thọ tìm hiểu và được biết, trước đây Chi nhánh điện Phúc Thọ bán điện cho HTX nông nghiệp Tam Hiệp để tổ chức này bán điện trực tiếp cho dân. Cuối năm 2008, khi nhập tỉnh Hà Tây với Hà Nội thì chức năng quản lý bán điện tại xã Tam Hiệp chẳng hiểu thế nào mà lại được chuyển sang tay Công ty Xây dựng điện & Dịch vụ phát triển nông thôn (có trụ sở tại xã Tam Hiệp, huyện Phục Thọ). Cũng xin nói rõ hơn, xã Tam Hiệp của Phúc Thọ là một trong số gần hai chục địa phương được hưởng lợi từ Dự án năng lượng nông thôn (REII) về Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi nâng cấp, mở rộng mạng lưới điện nông thôn, nâng cao năng lực quản lý điện hạ thế, nhằm cải thiện dịch vụ, chất lượng cung ứng điện năng cho khu vực nông thôn. CTĐL Phúc Thọ chỉ đảm trách nhiệm vụ cung cấp điện cho Công ty Xây dựng điện & Dịch vụ phát triển nông thôn (CTDVPTNT) qua điểm đo tại 6 trạm biến áp. 

Nguyên nhân chính dẫn tới cắt điện
Đột nhiên, Công ty Xây dựng điện & Dịch vụ phát triển nông thôn thông báo khất nợ tiền điện tháng 5/2011 với CTĐL Phúc Thọ (số tiền hơn 800 triệu đồng). Đến tháng 6/2011, CTDVPTNT tiếp tục xin giãn nợ 996 triệu đồng nữa. CTĐL Phúc Thọ nhiều lần gửi công văn, thông báo cho CTDVPTNT phải thực hiện cam kết trong hợp đồng đã ký ngày 01/3/2010 giữa hai công ty và sau đó, CTDVPTNT đã trả được 1,739 tỷ đồng, dư nợ 57 triệu đồng. Tuy nhiên, hết tháng 7, CTDVPTNT lại tiếp tục nợ tiền điện và tính cả tiền nợ tháng 6 chuyển sang lên tới 1,057 tỷ đồng. 

Vì hoạt động trên địa bàn một huyện thuần nông vùng ngoại thành Hà Nội, doanh thu tiền điện không lớn, chỉ khoảng 4-5 tỷ đồng/tháng mà dư nợ hàng tỷ đồng mỗi tháng đã làm ảnh hưởng đến chỉ tiêu thi đua của đơn vị. Đối với ngành Điện thì kế hoạch thu tiền điện là một trong những chỉ tiêu bắt buộc gắn với tiền lương, tiền thưởng của các đơn vị thành viên, nên sau hai lần thông báo cho bên CTDVPTNT mà không thấy có tín hiệu trả tiền, CTĐL Phúc Thọ đã chính thức thông báo cắt điện toàn xã Tam Hiệp trong hơn 2 ngày liên tục. Tuy nhiên, ngay sau đó, Công ty Điện lực đã đóng điện trở lại. 

Chất lượng điện nông thôn kém
Chúng tôi cũng đã trực tiếp về Tam Hiệp, quan sát ngay trước trụ sở UBND xã thì thấy rằng, lưới điện trục chính tuy là bọc nhựa nhưng đấu nối chằng chịt, có đoạn cách nhau vài gang tay mà có đến hai mối nối. Xuống một vài địa chỉ thì được nghe người dân nơi đây phản ánh rằng, lưới điện trong xã hiện đã xuống cấp trầm trọng. Chị Đỗ Thị Huế (36 tuổi), người dân đội 1, xóm 9 cho biết, nhà chị trong ngõ nên ngày nào áttomát cũng nhảy, cắm máy giặt cả ngày mà không được mẻ quần áo do điện yếu, máy bơm nước cũng thế. Nếu mất tiền mà chất lượng điện kém như vậy thì Nhà nước cần xem xét lại để người dân đỡ khổ. Theo chị Huế, nên giao lại cho CTĐL Phúc Thọ quản lý lưới điện. 

Được biết, hiện tại xã Tam Hiệp có 3.064 hộ sử dụng điện, bình quân khoảng 800.000 kWh/tháng. Công ty Xây dựng điện & Dịch vụ phát triển nông thôn là Cwincom hiện đang mở quản lý bán điện tới hộ dân, nhưng trụ sở chính của Công ty lại đang ở quận Cầu Giấy, còn các hoạt động mua bán điện chỉ giao lại một người thiếu chuyên môn làm đại diện tại xã. Chính vì lưới điện xập xệ, xuống cấp như đã đề cập ở trên mà tỷ lệ tổn thất tại 6 điểm đo (trạm biến áp) đều cao ngất ngưởng, Theo tài liệu mà chúng tôi có được thì tỷ lệ tổn thất bình quân của 6 trạm biến áp khoảng gần 50%, trong đó, trạm thấp nhất có tỷ lệ tổn thất là 30,5% và trạm cao nhất tới 53%. Nếu lấy số tiền mà CTDVPTNT phải thanh toán cho CTĐL Phúc Thọ là 1,057 tỷ đồng chia bình quân thì tiền điện sinh hoạt lên tới 2.313,7đ/kWh. Có lẽ chính từ tổn thất điện cao mà Công ty Xây dựng điện & Dịch vụ phát triển nông thôn đã không còn khả năng để Cwin800 hàng ngàn khuyến mãi, cải tạo lưới điện nên lưới điện xuống cấp trầm trọng và cũng có thể chính từ tỷ lệ tổn thất điện lớn như thế, đã dẫn tới việc dù đã thu đủ tiền điện hàng tháng của người dân, nhưng CTDVPTNT cũng không còn khả năng thanh toán tiền điện cho CTĐL Phúc Thọ theo cam kết ban đầu. 

Để người dân có điện nâng cao chất lượng cuộc sống
Trao đổi với chúng tôi về việc ngành Điện cắt điện ở xã Tam Hiệp do CTDVPTNT không trả tiền điện, một cán bộ Sở Công Thương Hà Nội cho rằng, theo Điều 23 của Luật Điện lực quy định “Trong trường hợp bên mua điện không trả tiền điện và đã được bên bán điện thông báo ba lần thì sau mười lăm ngày, kể từ ngày thông báo lần đầu tiên, bên bán điện có quyền ngừng cấp điện”. Ở đây, CTĐL Phúc Thọ đã thông báo và tiến hành cắt điện, tuy nhiên, cần có cái nhìn tích cực hơn, đó là góc độ xã hội, bởi phía sau một pháp nhân mua điện, có hàng ngàn hộ dân đang sử dụng điện vào mục đích Nền tảng hàng đầu cung cấp Cwin com và sinh hoạt. Còn về phía đối tượng nợ tiền điện mà cụ thể là Công ty Xây dựng điện & Dịch vụ phát triển nông thôn, nếu thực tế không có khả năng về tài chính và năng lực chuyên môn, thì cơ quan quản lý nhà nước về điện tại địa phương chúng tôi sẽ xem xét kiến nghị Bộ Công Thương thu hồi giấy phép hoạt động, nhằm lập lại trật tự kỷ cương trong kinh doanh điện năng, đảm bảo quyền lợi của người dân. 

Thiết nghĩ, “chủ trương xây dựng và phát triển thị trường điện lực theo nguyên tắc công khai, bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh, có sự điều tiết của Nhà nước để nâng cao hiệu quả trong hoạt động điện lực; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các đơn vị điện lực và khách hàng sử dụng điện; thu hút mọi thành phần kinh tế tham gia hoạt động phát điện, phân phối điện, bán buôn điện, bán lẻ điện và tư vấn chuyên ngành điện lực” là đúng đắn, nhưng các cơ quan Nhà nước cũng cần kiên quyết hơn nếu thành phần kinh tế đó không đáp ứng được yêu cầu về chuyên môn và năng lực tài chính thì phải sớm có biện pháp thu hồi giấy phép hoạt động, để người dân có nguồn điện ổn định nâng cao chất lượng cuộc sống.